Punkty Spustowe

Cele

Mięśniowo-powięziowe zespoły bólowe (MPS, Myofascial Pain Syndromes) dotykają mięśni, stawów i struktur szkieletowych, prowadząc do bólu, utraty funkcji i zaburzeń ruchowych. Mięśniowo-powięziowy punkt spustowy (myofascial trigger point) jest charakterystycznym i diagnostycznym objawem MPS – jest on fizycznym objawem, poprzez który identyfikuje się MPS.

Leczenie uwzględnia inaktywację mięśniowo-powięziowego punktu spustowego, korekcję dysfunkcji biomechanicznej i posturalnej oraz przywrócenie właściwych wzorców ruchowych. Najbardziej zaakceptowaną międzynarodowo formą terapii punktów spustowych jest terapia manualna punktów spustowych i igłoterapia sucha z wykorzystaniem igieł akupunkturowych (cienkich, pełnych).

Manualna Terapia Punktów Spustowych

Sztuka Terapii Punktów Spustowych skupia się na najmniejszych zmianach w obrębie tkanki miękkiej, nie tracąc przy tym globalnego rozumienia rozpoznania pacjenta. Terapeuci Punktów Spustowych są ekspertami w anatomii funkcjonalnej i diagnostyce różnicowej z wykorzystaniem palpacji układu nerwowo-mięśniowo-szkieletowego. Techniki manualne nauczane podczas szkolenia opierają się głównie na wiedzy Davida G. Simons’a i Janet Travell. Innym, istotnym źródłem opisywanych technik podczas szkolenia są prace Beat Dejung’a.

Igłoterapia Sucha Punktów Spustowych

Technika suchej igłoterapii (ang.: dry needling) nauczanej podczas szkolenia oparta jest o doświadczenie kliniczne wielu klinicystow, jak Peter Baldry, Chun Gunn, karel Lewit i wielu innych. Efektywność ostrzyknięć punktu spustowego nie jest uzależniona od samej iniekcji, lecz raczej od właściwego umieszczenia igły w mięśniowo-powięziowym punkcie spustowym (MTrPs). Zastosowanie strzykawek do suchej igłoterapii może powodować niepotrzebny ból i uraz. W zamian za to, suchą igłoterapię wykonuje się wykorzystując pełne igły akupunkturowe. Igły te powodują bardzo ograniczone i nieznaczne uszkodzenie tkanek.

Igły wykorzystywane do suchej igłoterapii MTrPs mają zazwyczaj 160-300μm średnicy, co może powodować bardzo małe uszkodzenia ogniskowe bez dużego ryzyka formowania się tkanki bliznowatej. Porównując - przekrój poprzeczny ludzkich włókien mięśniowych wynosi od 10-100 μm średnicy. Istotnym jest aby podkreślić, iż nie wykonujemy akupunktury podczas szkoleń z igłoterapii suchej. Jedynym podobieństwem pomiędzy akupunkturą, a igłoterapią suchą jest sama igła. Klinicyści praktykujący suchą igłoterapię powinni poinformować swoich pacjentów, iż nie wykonują akupunktury.

Zagadnienia

Rodzaje i etiologia punktów spustowych

Fakt, iż mięśnie mogą być przyczyną bólu i/lub dysfunkcji wiadome jest już od dawna. W celu opisania stanu bólowego w obrębie układu mięśniowego, będąc jednocześnie poza pospolitym nazewnictwem jak ból mięśnia i zapalenie mięśnia w kontekście reumatycznym, wprowadzono szereg terminologii.

Rozpoznawanie punktów spustowych

Pacjenci z MPS mogą cierpieć z powodu wielu dolegliwości, jak ból miejscowy i rzutowany, dysfunkcja mobilności śród- i/lub między-mięśniowej, ograniczenie zakresu ruchomości (ROM), osłabienie siły mięśniowej, dysfunkcje stawowe oraz uwięźnięcia nerwów obwodowych.

Techniki terapeutyczne punktów spustowych

W Manualnej Terapii TrP odróżniamy techniki miejscowe i ogólne. Techniki miejscowe skupiają się bezpośrednio na MTrP i napiętym paśmie. Techniki ogólne poddają leczeniu cały mięsień niezależnie od MTrP.
Igłoterapia sucha (dry needling) dzieli się na głęboką igłoterapię suchą (DDN, Deep Dry Needling) oraz powierzchowną igłoterapię suchą (SDN, Superficial Dry Needling).

Po ukończeniu szkolenia uczestnicy:

• zrozumieją procesy patofizjologiczne, przyczyniające się do powstawania mięśniowo-powięziowych zespołów bólowych
• będą znali kliniczne wzorce punktów spustowych każdego z omawianych mięśni
• będą umieli efektywnie badać stan aktywacji punktów spustowych i rozpoznawać istotność kliniczną mięśniowo-powięziowych punktów spustowych w oparciu o ścisłe kryteria diagnostyczne
• będą potrafili efektywnie lokalizować TrPs poprzez badanie manualne
• poznają strategie manualnej terapii punktów spustowych i igłoterapii
• poznają specyficzne wskazania do leczenia TrPs sposobem manualnym i igłoterapią

• będą potrafili efektywnie wykorzystywać techniki terapeutyczne
• będą świadomi zasad higieny, bezpieczeństwa oraz konkretnych przeciwwskazań stosowania igłoterapii
• będą potrafili bezpiecznie wykorzystywać terapię manualną i igłoterapię punktów spustowych w celach terapeutycznych
• będą świadomi potencjalnych niebezpieczeństw stosowania igłoterapii oraz będą umieli wykorzystywać bezwzględne środki ostrożności
• będą potrafili profesjonalnie wykonywać aplikacje terapeutyczne igloterapii i terapii manualnej punktów spustowych w kontekście anatomii strukturalnej układu nerwowo-mięśniowo-szkieletowego oraz naczyniowego

Program

Struktura

Cały program szkoleniowy trwa 11 dni (100 godz. dydaktycznych). Program podzielony jest na 3 moduły: Basic (5 dni), Advanced (4 dni) i Professional (2 dni) wraz z egzaminem. Podczas szkolenia około 30% czasu poświęcone jest zagadnieniom i wykładom teoretycznym, natomiast 70% czasu to zajęcia praktyczne.

Harmonogram

Dzień szkoleniowy rozpoczyna się zawsze o godz. 9.00 i kończy o godz. 17:30, natomiast w niedziele szkolenie kończy się o godz. 15:00. Podczas każdego dnia szkoleniowego przewidziane są 15 min. przerwy kawowe i godzinne przerwy obiadowe. Dokładny plan godzinowy zawarto w folderze szkoleniowym.

Moduł 1

DGSA-Basic

5 dni

Program Teoretyczny

Jest to 5-dniowy moduł przedstawiający szerokie podstawy teoretyczne i praktyczne terapii manualnej i igłoterapii suchej punktów spustowych. Moduł ma formę praktyczną - instruktorzy przedstawiają 30 mięśni oraz powiązanych z nimi zespołów bólowych i form ich terapii manualnej i igłoterapii. Szkolenie umożliwia natychmiastowe rozpoczęcie pracy ową metodą z pacjentami.

• Wprowadzenie do MTrPs
• Kryteria diagnostyczne i etiologia TrPs, definicje terminów, aspekty historyczne
• Patofizjologia mięśniowo-powięziowego zespołu bólowego
• Wskazania, przeciwwskazania, środki ostrożności i zasady wykonywania manualnego leczenia TrPs, prewencja możliwych efektów ubocznych
• Wskazania, przeciwwskazania, środki ostrożności i zasady wykonywania igloterapii TrPs, prewencja możliwych efektów ubocznych
• Higiena i bezpieczeństwo zastosowania igłoterapii suchej i terapii manualnej MTrPs
• Bóle głowy, staw skroniowo-żuchwowy, bóle szyji
• Staw ramienny, bóle ramienia, boczny ból stawu łokciowego, bóle ręki
• Ból międzyłopatkowy, bóle krzyża i zespoły rzekomokorzeniowe, bóle kończyny dolnej
• Bóle pachwinowe, bóle stawu kolanowego, bóle ścięgna Achillesa, bóle pięty

Program Praktyczny

Podczas szkolenia każdy rodzaj techniki zostanie szczegółowo omówiony pod względem zastosowania oraz wykonania. Techniki przedstawione zostaną w różnych pozycjach wyjściowych pacjenta.

Moduł 2

DGSA-Advanced

4 dni

Program Teoretyczny

Jest to 4-dniowy moduł przedstawiający zaawansowane techniki igłoterapii suchej punktów spustowych. Moduł ma formę praktyczną - instruktorzy przedstawiają 39 mięśni oraz powiązanych z nimi zespołów bólowych i technik igłoterapii suchej. Szkolenie umożliwia natychmiastowe rozpoczęcie pracy ową metodą z pacjentami.

• Kryteria diagnostyczne i etiologia TrPs, definicje terminów, aspekty historyczne
• Wskazania, przeciwwskazania, środki ostrożności i zasady wykonywania igłoterapii TrPs, prewencja możliwych efektów ubocznych
• Higiena i bezpieczeństwo zastosowania igłoterapii suchej MTrPs
• Zespoły MTrPs powiązane z omawianymi mięśniami

Program Praktyczny

Podczas szkolenia każdy rodzaj techniki zostanie szczegółowo omówiony pod względem zastosowania oraz wykonania. Techniki przedstawione zostaną w różnych pozycjach wyjściowych pacjenta.

Moduł 3

DGSA-Pro

2 dni

Moduł "Professional" trwa 2 dni. Dzień pierwszy poświęcony jest powtórzeniu fundamentalnych podstaw teoretycznych i praktycznych terapii MTrPs, natomiast dzień 2 poświęcony jest egzaminom.

• Kryteria diagnostyczne i etiologia TrPs, definicje terminów, aspekty historyczne
• Patofizjologia mięśniowo-powięziowego zespołu bólowego
• Wskazania, przeciwwskazania, środki ostrożności i zasady wykonywania manualnego leczenia TrPs, prewencja możliwych efektów ubocznych
• Wskazania, przeciwwskazania, środki ostrożności i zasady wykonywania igloterapii TrPs, prewencja możliwych efektów ubocznych
• Higiena i bezpieczeństwo zastosowania igłoterapii suchej i terapii manualnej MTrPs
• Dyskusje / Trudne przypadki / Omówienia

Organizacja

Uczestnicy

Szkolenie skierowane jest do fizjoterapeutów (min. mgr), terapeutów manualnych, osteopatów (DO) i chiropraktyków (DC) oraz lekarzy medycyny.

Przygotowanie

Przed szkoleniem należy powtórzyć zagadnienia z zakresu anatomii układu mięśniowego, w tym przyczepy, przebieg, zależności topograficzne oraz przebieg i anatomię topograficzną nerwów obwodowych oraz naczyń krwionośnych. Ułatwi to uczestnikom bezpieczne wykonywanie zabiegów.